Val

Redactioneel / 10.03.26

Val

DIG Redactie

Die oude droom waarin je door de vloer zakt, die het plafond is van de ruimte eronder, waarna er een volgende laag is, een wenteling en daar ga je weer, head first nu, steeds verder val je, steeds dieper. Er is niets dat je doen kunt om het tegen te houden. Er is ook niets dat je zou willen doen.

In deze vrije val waar geen einde aan lijkt te komen, valt alles van je af.

Valt er iets te zeggen voor laten vallen boven vasthouden en staan blijven? Valangst, ondanks opgebouwde valervaring, is er ook. Vallen door een misstap of uitglijden, of omvallen door uitputting. Kun je je eigen val tegenhouden of alleen vertragen tot een uiterste slow motion? Is het zinvol je te verzetten tegen wat buiten jou op omvallen staat, ten onder gaat, of jou overvalt? Een val kan tragisch zijn. Of komisch. In slapstick soms tragikomisch. Hoe ben je, als het al lukt, zo’n val te slim af?

Er zijn denkers die suggereren dat bestaan zelf een vorm van vallen is: de permanente val van planeten in orbit; de moderniteit als val zonder grond. De val, met als werkwoord ‘vallen’, drukt een onontkoombare dynamiek uit, waarin waarnemer, betrokkene, aanstichter of vallend subject worden meegesleept. In een luttele seconde of in een eindeloze beweging veranderen de zaken onomkeerbaar van plaats. Wie heeft het laatste woord?

We vroegen uiteenlopende schrijvers, dichters en beeldmakers te reageren op wat we ons zoal afvroegen. Er zijn vele antwoorden in de maak en om VAL te openen, lanceren we vandaag een eerste, poëtische, reeks.

Een reeks tastende, omtrekkende bewegingen, tuimelingen en overrompelingen, pogingen de val te betrappen, tegen te houden of te keren, te ondergaan of te overwinnen.

Zo weekt de val een lichaam los in het werk van schrijver en kunstenaar António Manso Preto en vallen geliefden in elkaar zoals een vis uiteenspat op de stoep in het verhaal van Wietse Leenders. Na de val staat het zonlicht niet op in het vertaalde gedicht van Hua Xi, en een baan van de aarde vertraagt tot stop-motion in de gedichten van Stefanie Parisius-Sewotaroeno. Iemand verzet zich tegen het ondergaan van de zon, het vallen van de avond, in een tekst van Ravi Rosoux. Iemand raakt gewend aan weerhaken die het tuimelen voorkwamen in het gedicht van Camille Daytona.

Laat je meevoeren door deze teksten tot aan de volgende reeks die jou verder zal meeslepen in een lange, onvermijdelijke, louterende val.

Esma Moukhtar,
namens Asha Karami, Lucie Fortuin, Frances Welling, Lars Meijer en gastredacteuren Hannah Chris Lomans en Amber Netten.